Category Archives: Fjöll

Þumall

Þumall 27.8 – 29.8.2020

Við Alfreð og Kjartan skelltum okkur í mikla ævintýraferð síðasta fimmtudag þegar við ákváðum að bruna í Skaftafell og stefna á Þumal.

Þumall er blágrýtisdrangur í Skaftafellsfjöllum sem trónir 120m yfir nágrenni sínu við suðurbrún Vatnajökuls. Hann var talinn ókleifur þar til nokkrir öflugir Vestmanneyingar klifruðu hann fyrstir árið 1975. Maður skilur vel hvers vegna hann var talinn ókleifur þar sem maður stendur undir honum á hryggnum milli hans og Miðfellstinds. Þetta er ótrúleg smíð og eiginlega ekki hægt gera honum almennileg skil með myndum. En á vesturhlið Þumals er sérstök skora á miðjum veggnum sem gerir klifur frá þeirri hlið mögulegt og í raun ekki svo erfitt þó vissulega sé það alvarlegt þar sem afleiðingar af óhappi geta verið miklar á stað sem þessum.

Við lögðum af stað úr bænum 16 á fimmtudegi og vorum komnir í Skaftafell um 4 tímum síðar með stuttu stoppi á Kirkjubæjarklaustri. Við lögðum af stað á slaginu 20 með þunga poka inn í Kjós sem gekk frekar greiðlega fyrir utan það var örlítið snúið á köflum að finna réttan slóða í Bæjarstaðaskógi í kolsvartamyrkri. Það hafðist þó að lokum og við vorum komnir rúmlega 23 í Kjósina. Þar tjölduðum við og lögðumst fljótlega í svefnpokana. Það var magnað að vakna morguninn eftir og sjá alla litadýrðina sem blasti við úr tjaldinu. Kjósin er alveg einstakur staður.

Við gengum svo af stað um hálf níu. Einhverjir myndu kannski segja að brött gangan upp Vestara -Meingil væri aggressíf byrjun á deginum og óhætt að taka undir það. Í 750m hæð er komið í Hnútudal og þá sveigt til vinstri inn skáli og svo upp bratta stórgrýtta skriðu sem liggur upp á hrygg. Frá hryggnum er gengið í hliðarhalla að Þumli sem núna blasir við. Það er ekki vitlaust að tryggja þá leið yfir þennan hliðarhalla á versta kaflanum því þessi kafli er ansi brattur og má lítið útaf bregða. Þaðan er svo gengið niður hrygg og norður fyrir Þumal, út á jökul sem sprunginn. Aðkoman tók okkur um það bil 3klst.

Klifrið

Klifrið upp Þumal er ekki mjög erfitt og oftast ágætir tryggingamöguleikar. Millistansar eru yfirleitt góðir og þegar við fórum voru slingar og karabínur í þeim öllum sem við mátum nógu traust fyrir sigið niður en það verður hver og einn að meta ástand á þeim. Við notuðum annars mest vini á leiðinni en einnig stöku fleyg eða gamlar hnetur sem urðu á vegi okkar.

Spönn 1

Byrjar upp ljósa slabba og svo brölt yfir mjög laust grjót. Mikil hætta á grjóthruni fyrir þann sem tryggir. Eftir 15-20m er akkeri (fleygur og hneta) en betra að halda áfram upp að hafti. Þar er góður millistans, 3 fleygar. (45m ca)

Spönn 2

Byrjar upp brattan stromp en svo tekur við brölt upp skriður beint upp að háum vegg. Þar er beygt til hægri inn í sjálfa skoruna og upp á flatan kafla í millistans nr 2 (fleygar og hneta) (40m) 5.4/5.5 hreyfingar í byrjun en svo bara brölt.

Spönn 3

Upp úr skorunni og upp á SV hlið Þumals. Þar tekur við létt klifur upp stalla svo til hægri upp á hrygg. Vinstra megin á hryggnum er millistans. 3 fleygar (40m)

Spönn 4

Í þessari spönn eru í raun tveir möguleikar: Hægt að fara beint upp hrygginn og klifra upp bratta sprungu eða taka beygju til hægri fyrir horn og þaðan upp í millistans. Þaðan sést sjálfur blátoppurinn vel. Hann rúmar bara 1 í einu. (40m) eða (20 + 20)

Frá fjórða millistans er tæpur hryggur upp á topp og því sjálfsagt að tryggja þann kafla einnig og má jafnvel segja að það sé fimmta spönnin. Við sendum einn í einu upp á topp.

Sigið

Sigið tók dágóðan tíma m.a. þar sem önnur klifurlínan okkar skemmdist í tvígang á leiðinni upp þurftum við því nokkrum sinnum að síga yfir hnút. Við mælum annars með því að síga úr skorunni á einni línu niður í akkeri á beina veggnum við endann á skorunni og þaðan niður aftur á einni línu niður bratta strompinn (beint fyrir neðan akkeri) og loks alla leið niður á tveimur línum.

Niðurferðin

Við vorum ekki komnir niður af Þumli fyrr en um 21 og þá þegar aðeins byrjað að rökkva. Við lögðum því allt kapp á að drífa okkur til baka og komast sem fyrst yfir hliðarhallann fyrir myrkur. Það rétt hafðist en við tryggðum yfir þar sem hliðarhallinn var enn torfarnari í rökkrinu. Á niðurleiðinni urðum við svo að treysta á GPS og höfuðljós til að skila okkur í Kjós sem tókst áfallalaust en nokkrum sinnum urðum við að feta okkur til baka upp brekkurnar til að hitta á rétt track og komast á réttum stöðum yfir gilskorninga. Upphaflega planið okkar var að ganga beint í Skaftafell en við komum ekki niður í Kjós fyrr en rúmlega 12 á miðnætti og dagurinn orðinn alveg nógu langur og ákváðum að sofa frekar aðra nótt í Kjós og klára gönguna morguninn eftir. Ég hitaði mér frostþurrkað spaghetti bolognese sem var ansi kærkomin máltíð og við vorum fljótir að sofna. Daginn eftir pökkuðum við svo saman og héldum í Skaftafell.

NA Hryggur Skessuhorns

Í lok apríl fórum við Kjartan aftur á Skessuhorn nema í þetta sinn fórum við leiðina sem liggur eftir norðaustur hrygg fjallsins . Þetta er klassísk leið “Alpaleið” sem margir hafa farið. Skessuhorn er tignarlegt og frá áveðnu sjónarhorni virðist það smækkuð útgáfa af Matterhorn. Má segja eftirá að fara þessa leið hefði verið frábær undirbúningur fyrir Matterhorn ferðina en við guggnuðum á þessari leið fyrir ári sem var ágætt því þá höfðum við ekki rétta búnaðinn og eins hefði ég ekki viljað gera þetta án æfinganna i Klifurhúsinu í vetur. Þó klifrið sé ekki tæknilega erfitt þá er bergið gríðarlega laust í sér og munar miklu að vera öruggur í hreyfingum. Sennilega hefði verið betra að fara allavega 2 vikum fyrr á árinu því kaflarnir þar sem enn var snjór/klaki fannst mér öruggastir þar sem við gátum notað ísaxirnar en klettaklifrið á köflum var var pínu tæpt.

Leiðin sem fórum er merkt 22 á myndinni

Við lögðum af stað frá bænum Horni sem liggur við rætur fjallsins og tók okkur um klukkustund að komast á staðinn þar sem brattinn byrjar og við fórum í brodda. Færið þennan dag var reyndar þannig að við vorum að fara í og úr broddunm til skiptis.

Það gekk greiðlega til að byrja með að finna leiðina upp klettahöftin en þegar brattinn jókst hægðist á okkur þar sem það tók tíma að setja upp góðar tryggingar og eins vorum við ekki alltaf vissir að vera velja rétta leið. Þetta hafðist þó að lokum og við stóðum á tindinum 5 tímum eftir brottför. Við tók ganga niður hefðbundnu gönguleiðina á fjallið að sunnanverðu sem tók ca 2 klst.

Matterhorn

15. júlí

Eftir gönguna á Riffelhorn fengum við þær fréttir á Zermatters skrifstofunni að veðurspáin fyrir sunnudagskvöld og mánudagsmorgun liti ekki vel út, snjókoma og þrumuveður. Hluta af mér varð pínu létt, kannski yrði ekki af göngunni eftir allt saman. Miðað við hversu erfitt mér þótti klifrið á Riffelhorn var ég orðinn enn kvíðnari fyrir Matterhorn.  Við gáfumst samt ekki upp, þau sögðu okkur að koma aftur snemma á sunnudagsmorgninum og þá miðað við nýja veðurspá yrði tekin endanleg ákvörðun hvort við færum upp eða ekki. Með smá hnút í maganum gengum við inn á Zermatters skrifstofuna en fengum við þær fréttir að veðurspáin hefði breyst mikið og ekkert nema sól og blíða í kortunum.

Viðurkenni það að voru örlítið þung skref aftur upp á hótel þar sem ég þurfti að segja Laufey að það yrði svo úr ferðinni eftir allt saman en ég hafði eiginlega afskrifað þetta allt kvöldinu áður.

En það þýddi ekkert annað en að pakka í bakpokann og halda upp í Scwartzee með kláfnum. Þaðan var rúmlega tveggja tíma mjög róleg ganga upp í Hörnli skálann sem er í 3260m hæð. Skálinn var allur tekinn í gegn árið 2015 í tilefni af 150 ára afmæli fyrstu uppgöngunnar (Edward Whymper, 14. júlí 1865) og er einn glæsilegasti skáli sem ég hef séð. Þráðlaust net og uppábúin rúm. Þetta var minnti frekar á risavaxna orlofsíbúð i Munðarnesi frekar en fjallaskála á einu hættulegasta fjalli heims.

 

Við hittum guide-ana okkar í skálanum og borðuðum með þeim kvöldmat. Eftir kvöldmat var svo búnaðartékk og allt sem ekki var nauðsynlegt var skilið eftir í skálanum. Þeir lögðu mikla áherslu á að hafa pokana eins létta og hægt var.

 

16. júlí

Það var ræs á slaginu 3:00 og morgunmatur hálftíma síðar. Venjulega er skálinn allur iðandi af æstum fjallgöngumönnum á þessum tíma sem allir eru í kapphlaupi að verða fyrstir af stað en vegna þess hve veðurspáin hafði verið slæm fyrir daginn í dag voru ekki nema 2 önnur teymi á leiðinni á fjallið. Því var óvenju róleg stemning og við gátum gert okkur klára í “rólegheitum”.

Við lögðum af stað klukkan 4 um nóttina og eftir 5 mínútna göngu komum við að bröttum vegg sem og þar var þykkt reipi til að halda sér í. Eftir það tók við hlykkjótt en ekkert mjög bratt brölt í um 90 mínútur. En þá var sólin að koma upp og við tókum nestispásu í hellisskúta og slökktum á höfuðljósunum. Við tók nokkuð bratt klifur upp að Solvey skálanum og fyrir ofan hann var líka annar nokkuð brattur kafli. Þar settum við á okkur brodda. Ég var farinn að finna ágætlega fyrir hæðinni og fann ef ég tók of stór skref varð ég andstuttur.

Í um 4200 komum við að reipum sem hægt var að halda sér í brattasta hlutann upp snjóbreiðuna í átt að toppnum. Nokkuð krefjandi hluti vegna en þarna var maður farinn að sjá hvað það var stutt eftir og gekk nokkuð greiðlega að komast upp á sjálfan topp-hrygginn. Viðurkenni að það var reyndi svolítið á taugarnar að rölta eftir örmjóum hryggnum að toppnum.

Á leiðinni niður skiptumst við á að klifra og síga þar sem það var hægt. Á einum stað náði ég einhvern veginn að krækja mannbroddunum mínum saman með þeim afleiðingum að annar losnaði undan skónnum og rann niður bratta brekkuna. Á einhvern undraverðan hátt stoppaði hann samt áður en hann flaug fram af brúninni þa sem beið 2000m lóðbeint fall. Ég gat því andað léttar og guide-inn minn sagði að ég hlyti að vera heppnasti Íslendingur í heimi. En annars gekk gangan niður frekar vel. Var fljótlegt og þægilegt að síga niður þar sem það var hægt niður bröttustu kaflana sem Guide-arnir klifu svo niður eins og fjallageitur.

Það kom smá á óvart hve hlutinn sem við höfðum klifrað í myrkrinu um morguninn var í raun brattur.  Rétt rúmum 7 tímum eftir að við lögðum af stað komum við guide-inn minn skálann klukkan 10 mín yfir 11 og ég splæsti á hann verðskulduðum bjór.

 

Riffelhorn

Eftir 3 daga í Chamonix sem við nýttum í göngu upp að Lac Blanc og hæðaraðlögun á Aguille Du Midi var kominn tími til að keyra til Zermatt þar sem við myndum hitta guide-inn okkar á Gornegrat lestarstöðinni kl 7:45 þann 14. júlí

 

Það sem við héldum að væri þægilegt ganga/brölt á Riffelhorn reyndist ekki alveg rétt. Guide-inn okkar leiddi okkur að “bakhlið” Riffelhorn þar sem sjálft klifrið hafðist. 6 spanna klifurleið sem heitir Egg og er með frönsku gráðuna 4b. Hvorugur okkar hafði tekist á við fjölspanna klifur áður og reyndist þetta ansi krefjandi á köflum. Reyndi kannski mest á taugarnar því þetta var feykilega bratt og ógnvekjandi 300m fall, nánast lóðbeint, niður í jökuldalinn fyrir neðan. En upp komumst við óskaddaðir og fengum hrós frá leiðsögumanninum sem taldi okkur hæfa fyrir Matterhorn.

 

Undirbúningur

Eftir að ákvörðun var tekin um að klifra Matterhorn þurfti að huga að búnaði og reyna búa sig líkamlega undir gönguna. Ég var svo heppinn að fá gjafabréf í fertugsafmælisgjöf sem ég gat nýtt til að kaupa það sem upp á vantaði í bakpokann.

Ég hafði fyrirfram ekki miklar áhyggjur af því að vera ekki í nógu formi fyrir gönguna en var með örlítinn kvíða fyrir brattanum og skorti á klifurreynslu.

Samkvæmt því sem ég hafði lesið var klifrið á Matterhorn sagt ekki tæknilega erfitt, bara 5.3 – 5.4. Vandamálið var bara að ég hafði ekki hugmynd um hvað þessar gráður þýddu. Ég fór því á byrjendakvöld í klifurhúsinu og spreytti mig á leiðum með sama erfiðleikastig. Það gekk að mestu vel en reyndist algjör ofraun fyrir viðkvæma skrifstofuputta.

1

Við Kjartan fórum líka í nokkrar fjallgöngur. Hæst ber að nefna ferð á Skessuhorn í apríl en við fórum líka á Esjuna, Þverfellshorn og Kistufell auk þess sem ég hélt áfram í hlaupaprógramminu mínu í undirbúningi fyrir Esjuhlaupið þar sem ég hljóp tvær ferðir á 2klst.

Næsta verkefni

Búin að vera töluverð lægð hérna á blogginu en eitt og annað verið brölt í millitíðinni samt. T.d. á Hvannadalshnúk með Eyja og félögum og Skessuhorn með Kjartani.

En núna er við Kjartan búnir að bóka ferð í Svissnesku Alpana í sumar þar sem við ætlum að gera atlögu að Mattehorn. Sem undirbúning förum við einnig á Riffelhorn sem er í forgrunni á myndi hér að neðan. Þar munu guide-arnir vega og okkur og meta. Vonandi munu þeir okkur ekki léttvæga finna því það getur gerst að guide-ar hafni göngumönnum og segi þeim að æfa sig betur fyrir Matterhorn.

riffel

Myndband frá hæðaraðlögun

Dagana fyrir gönguna nýttum við í hæðaraðlögun á Aguille Du Midi. Við vorum búnir að undirbúa okkur vel fyrir gönguna á Mont Blanc en hryggurinn sem við þurftum að ganga þarna yfir fyrstu dagana kom okkur algjörlega í opna skjöldu.

Alfreð setti saman myndband sem lýsir þessum aðstæðum nokkuð vel.